Ikarus (Zemun) IK160P

Ikarus IK160P to autobus przegubowy produkowany przez jugosłowiańską firmę Ikarus (nie mylić z węgierskim Ikarusem) z Zemun, w dzisiejszym Belgradzie, w Serbii. Dla rozróżnienia, nazywano go czasem „Ikarus-Zemun”.

W 1972 roku, jugosłowiańskie przedsiębiorstwo Ikarus produkujące dotychczas tylko samoloty, rozszerzyło swą działalność o produkcję autobusów opartych na licencji niemieckiego MAN-a. Kolejne modele autobusów oparte zostały na podzespołach węgierskiej RABY, również produkowanych na licencji firm spoza tzw. „żelaznej kurtyny”. Model IK160 miał swą premierę w 1982 roku i konstrukcyjnie był zbliżony do autobusu MAN 890UG. Jugosłowiańscy konstruktorzy radykalnie zmienili wygląd zewnętrzny swojego pojazdu. Nowy autobus przypominał modele MAN SG192 i Berlieta PR100. W pierwotnej wersji zastosowano produkowany na licencji silnik Raba-MAN D2156 o mocy 192KM.

Początek lat 80. XX wieku i kryzys gospodarczy spowodował trudności z produkcją autobusów PR110M. Konstrukcja ta miała jednak istotne wady, a zastoje produkcyjne wymusiły poszukiwanie zamienników. Nawiązano więc współpracę z Jugosławią i podpisano umowę handlową, w ramach której współpracę podjęli Jelczańskie Zakłady Samochodowe i jugosłowiański TAM. Ciągłe braki wysokopojemnych autobusów podmiejskich wymusiły podpisanie aneksu do umowy handlowej na dostawy komponentów do autobusów Ikarus (Zemun) IK160. Pierwsze części zostały wysłane do Jelcza w grudniu 1982r.

Ikarus IK160P w typowym dla PKS-ów malowaniu, rysunek Transportnews.

Ikarus IK160P z PKS Wałbrzych, rysunek Transportnews.

W latach 1983-1991, Jelczańskie Zakłady Samochodowe montowały polską wersję modelu IK160 – z literką P na końcu, dla odróżnienia. Nadwozia i podwozia autobusów produkowane były w jugosłowiańskiej fabryce w Zemun. Tam też dokonywano montażu polskiego układu napędowego. Zakłady w Jelczu dokonywały montażu elementów wnętrza – m.in. poręczy, siedzeń opartych na giętych stalowych rurach, obitych skajem, wypełnionych gąbką – identycznych jak w modelu PR110M.

Ostatnia partia 25 autobusów ukończona została w 1991 roku, lecz nie było chętnych na takie pojazdy. Ostatecznie pojazdy te sprzedano dopiero w 1993r. Ogółem we współpracy polsko-jugosłowiańskiej powstało około 880 Ikarusów IK160P.

Konstrukcję pojazdu stanowiła rama kratownicowo-podłużnicowa. Mechanizm przegubu był identyczny z wykorzystywanym w innych jugosłowiańskich autobusach przegubowych. Do napędu użyto wysokoprężny, sześciocylindrowy, silnik WSK Mielec SW680 (na licencji Leylanda) o pojemności skokowej 11,1dm³ i mocy 185 KM, sprzężonego z sześciostopniową manualną skrzynią biegów FPS Tczew S6-90 (na licencji ZF).

Do wnętrza autobusu można było się dostać przez trzy pary szerokich dwuskrzydłowych drzwi o szerokości 1,25m. W odróżnieniu od węgierskiego Ikarusa 280.26, model IK160P nie posiadał drzwi w okolicach przegubu. Wysokość podłogi wynosiła 91 cm. Model IK160P, w odróżnieniu od jugosłowiańskiego pierwowzoru, otrzymał przednie lampy z Fiata 125p.

Autobusy tego typu były eksploatowane w większości w przedsiębiorstwach Państwowej Komunikacji Samochodowej. W Wałbrzychu stanowiły one również tabor tamtejszego MPK. Pojazdy IK160P można je było także spotkać we Wrocławiu, m.in. na kursach PKS Wołów, czy PKS Oława.

W Polsce jeden autobus tego typu z PKS Przasnysz został zachowany i wyremontowany. Stanowi on teraz kolekcję pojazdów zabytkowych Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej w Warszawie.

Zdjęcia autobusów Ikarus-Zemun IK160P w Fotogalerii Transportnews: Inne miasta

Producent Ikarus (Ikarbus)
Jelczańskie Zakłady Samochodowe
Premiera 1983
Miejsce produkcji Zemun, Jugosławia (ob. Belgrad, Serbia)
Jelcz, Polska
Podobne Ikarbus IK201
Pokrewne MAN SG192
Typ autobusu Wysokopodłogowy autobus przegubowy klasy MEGA
Długość 16760 mm
Szerokość 2450 mm
Wysokość 3030 mm
Masa własna 12380 kg
Masa całkowita 22000 kg
Układ drzwi 2-2-0-2
Liczba drzwi 3
Szerokość drzwi 1250 mm
Wysokość podłogi w 1 drzwiach 910 mm
Wysokość podłogi w 2 drzwiach 910 mm
Wysokość podłogi w 3 drzwiach 910 mm
Ilość miejsc ogółem 145
Ilość miejsc siedzących 47
Silnik WSK Mielec SW 680/56/4
Moc 185 KM
Normy spalania
Skrzynia biegów FPS S6-90
Ilość biegów 6
Typ Ręczna
Kabina Półotwarta
Drzwi Pneumatycznie otwierane do środka
  • Bartłomiej Troczyński

    MPK Poznań też przez 10 lat eksploatowało Zemuny. Najpierw w zajezdni przy ul. Darzyborskiej, później przy Warszawskiej. Jeździły m.in. na liniach 51, 55, 62, 74,90.