Przepisowe wyposażenie tramwaju

Jakie wymagania techniczne musi spełniać tramwaj? Jakie musi mieć wyposażenie? Czy musi mieć lusterka? Co to jest tramwaj techniczny? Jaka jest obecnie obowiązująca norma określająca dopuszczalną liczbę miejsc stojących? Ile stopni izolacji musi być w tramwaju? Jakie hamulce musi posiadać tramwaj?

Odpowiedź na te, jak i na wiele innych pytań, znajduje się w odpowiednim rozporządzeniu, którym jest prawo o ruchu drogowym – popularnie kodeks drogowy, dostępnego m.in. tutaj. Ci, którzy posiadają prawo jazdy, co nieco już o wymogach i przepisach z kodeksu drogowego słyszeli. Warto jednak samemu zapoznać się z całością ustawy Prawo o ruchu drogowym, aby wiedzieć więcej.

W jednym z punktów ustawy wskazano, iż minister właściwy do spraw transportu powinien określić warunki techniczne, jakie powinny spełniać pojazdy – w tym i tramwaje oraz trolejbusy.

Wymagania ogólne dotyczące tramwajów

Długość tramwaju lub zespołu tramwajowego nie może przekraczać 65 m.

Szerokość tramwaju, bez uwzględnienia lusterek na przegubowych wysięgnikach, nie może przekraczać 2,65 m.

Wysokość tramwaju ze złożonym odbierakiem prądu nie może przekraczać 4,00 m.

Nacisk statyczny osi tramwaju nie może przekraczać 100 kN przy dopuszczalnej masie całkowitej tramwaju.
Przyjmuje się, że średnia masa jednego pasażera wraz z bagażem wynosi 68 kg, a masa motorniczego 75 kg.

Tramwaj powinien być tak zbudowany, aby istniała możliwość jazdy do tyłu.

Tramwaj powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby poziom dźwięku A na zewnątrz nie przekraczał:

  • 80 dB — przy stałej prędkości 50 km/h, na torowisku wydzielonym z podkładami żelbetowymi na tłuczniu, w odległości 7,5 m od osi toru, na wysokości 1,2 m ± 0,2 m od główki szyny, a w przypadku tramwaju wyprodukowanego przed wejściem w życie rozporządzenia dopuszcza się poziom dźwięku A nie wyższy niż 85 dB;
  • 64 dB — na postoju, w odległości 6 m od ściany nadwozia, na wysokości 1,2 m ± 0,2 m od główki szyny, a w przypadku tramwaju wyposażonego w układ jazdy autonomicznej, dla którego źródłem energii jest silnik spalinowy, dopuszcza się, aby poziom dźwięku A mierzony na postoju nie przekraczał 80 dB.

Z podzespołów i układów tramwaju nie mogą wyciekać materiały eksploatacyjne, z zastrzeżeniem urządzeń, z których wyciek jest przewidziany zasadą funkcjonowania, a użyte w tych urządzeniach środki są biodegradowalne.

W warunkach ruchu drogowego dopuszcza się zasilanie tramwaju z sieci trakcyjnej prądu stałego o napięciu znamionowym 600 V lub 750 V.

Wyposażenie tramwaju

Tramwaj powinien być wyposażony w:

  1. tabliczkę znamionową trwale umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym, określającą w szczególności:
    • nazwę wytwórni lub znak firmowy producenta,
    • rok produkcji,
    • oznaczenie typu tramwaju,
    • numer rozpoznawczy, który powinien być również umieszczony w sposób trwały na nadwoziu;
  2. numer taborowy umieszczony na zewnątrz tramwaju, a w tramwaju przeznaczonym do przewozu osób również wewnątrz;
  3. miejsca dostosowane do zamontowania tablic kierunkowych;
  4. przedni i tylny zderzak, których odległość od dolnej krawędzi do poziomu główki szyny nie może przekraczać 800 mm;
  5. odgarniacz, umieszczony przed przednią osią na wysokości nie większej niż 100 mm od powierzchni główki szyny nieobciążonego tramwaju, bądź odpowiednio ukształtowane czoło nadwozia na tej wysokości; tramwaj dwukierunkowy powinien mieć umieszczony odgarniacz z przodu i z tyłu;
  6. uchwyty lub przyciski w przedziale pasażerskim włączające hamulce bezpieczeństwa, umieszczone w widocznym i łatwo dostępnym miejscu oraz łatwe do użycia w razie niebezpieczeństwa; obok uchwytów lub przycisków powinien być umieszczony napis objaśniający sposób ich użycia; jeżeli uchwyt lub przycisk jest wykonany jako mechanizm dźwigniowy, to wartość siły potrzebnej do jego uruchomienia nie powinna być większa niż 130 N; liczba uchwytów lub przycisków nie powinna być mniejsza niż:
    • dwa — w każdym tramwaju,
    • jeden — w każdym członie tramwaju wieloczłonowego przekraczającym długość 6 m;
    • odpowiednio oznakowane miejsca do podnoszenia tramwaju.

Dopuszcza się wyposażenie tramwaju w umieszczony na jego końcu dodatkowy pulpit sterujący, zabezpieczony przed dostępem osób postronnych, przy czym pulpit ten powinien być wyposażony w urządzenie zatrzymujące tramwaj (czuwak) i umożliwiać co najmniej:

  • jazdę do tyłu;
  • hamowanie przynajmniej dwoma rodzajami hamulców;
  • włączanie sygnału dźwiękowego

Tramwaj silnikowy poza wymaganiami wymienionymi powyżej, powinien być wyposażony w:

  1. co najmniej jedno lusterko lub urządzenie zewnętrzne po prawej stronie nadwozia w odniesieniu do kierunku jazdy, zapewniające motorniczemu niezbędną dla bezpieczeństwa ruchu widoczność do tyłu;
  2. co najmniej jedno lusterko lub urządzenie wewnętrzne, zapewniające motorniczemu widoczność wnętrza tramwaju;
  3. sygnał dźwiękowy — dzwonek o ciągłym i nieprzeraźliwym tonie; poziom dźwięku A tego sygnału, mierzony podczas postoju na zewnątrz z odległości 3,00 m od czoła tramwaju na wysokości 1,2 m ± 0,2 m od poziomu główki szyny, powinien być nie mniejszy niż:
    • 85 dB — dla tramwaju wyprodukowanego po dniu 31 grudnia 1974 r., a przed dniem 1 lipca 2011 r.,
    • 90 dB — dla tramwaju wyprodukowanego po dniu 30 czerwca 2011 r.;
  4. wycieraczkę przedniej szyby zapewniającą odpowiednie pole widzenia motorniczego, a w tramwaju wyprodukowanym po dniu 30 czerwca 2011 r. — w urządzenie do zmywania tej szyby;
  5. gaśnicę śniegową o zawartości 5 kg dwutlenku węgla lub gaśnicę proszkową o zawartości 6 kg proszku przeznaczonego do gaszenia pożarów grup ABC, umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym, w pobliżu stanowiska motorniczego.

Zespół tramwajowy powinien być wyposażony w:

  1. co najmniej 2 gaśnice spełniające wymienione powyżej wymagania;
  2. osłonę sprzęgów międzytramwajowych od strony drzwi pasażerskich lub posiadać oznaczenie, umieszczone na sprzęgach, informujące o zakazie wchodzenia pomiędzy tramwaje.

Drzwi i okna tramwaju

Tramwaj powinien być wyposażony co najmniej w dwoje drzwi. Drzwi w jednym tramwaju jednokierunkowym muszą zapewniać co najmniej cztery strumienie wymiany pasażerów, a w tramwaju dwukierunkowym cztery strumienie po każdej jego stronie.

Szerokość przejścia w drzwiach dwustrumieniowych w stanie otwartym nie może być mniejsza niż 1300 mm, a w drzwiach jednostrumieniowych — 650 mm.

Drzwi powinny być rozmieszczone tak, aby w tramwaju nie powstawała jednostronnie zamknięta przestrzeń pasażerska o długości większej niż podwójna szerokość najbliższych drzwi.

W tramwaju wieloczłonowym każdy człon dłuższy niż 6 m powinien mieć przynajmniej jedne drzwi o szerokości co najmniej 1300 mm, przy czym w członach skrajnych dopuszcza się drzwi o szerokości co najmniej 650 mm.

W tramwaju co najmniej jedno wejście powinno być przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych i posiadać odpowiednie oznakowanie.

Drzwi tramwajowe powinny odpowiadać następującym wymaganiom:

  1. Powinny posiadać przynajmniej jeden system zabezpieczający pasażera przed przytrzaśnięciem;
  2. Ppowinny być zamykane i otwierane mechanicznie w taki sposób, aby niemożliwe było samoczynne lub niezamierzone ich otwarcie się, przy czym sterowanie powinno odbywać się ze stanowiska motorniczego, na którym powinna być umieszczona
    sygnalizacja o stanie zamknięcia wszystkich drzwi zespołu tramwajowego;
  3. Indywidualne otwieranie lub zamykanie drzwi z zewnątrz i z wnętrza tramwaju przez pasażerów odpowiednimi do tego celu urządzeniami, w szczególności przyciskami umieszczonymi przy drzwiach, powinno być możliwe jedynie po włączeniu przez motorniczego odpowiedniego przełącznika lub przycisku;
  4. W razie niebezpieczeństwa albo uszkodzenia napędu drzwi powinna istnieć możliwość ręcznego ich otwarcia od wewnątrz i, o ile w pojeździe po stronie drzwi nie przewidziano innego wyjścia bezpieczeństwa, od zewnątrz; siła potrzebna do otwarcia w ten sposób drzwi w tramwajach wyprodukowanych po dniu 31 grudnia 1999 r. nie powinna przekraczać 150 N na każde skrzydło drzwi;
  5. Powinny być oświetlone tak, aby przy otwartych drzwiach natężenie oświetlenia mierzone na wysokości 850 mm od powierzchni stopnia lub powierzchni przed drzwiami nie było mniejsze niż:
    • 30 lx dla stopni,
    • 20 lx dla przestrzeni przed drzwiami, w odległości 500 mm;
  6. Wejście przystosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych powinno posiadać, umieszczone wewnątrz i na zewnątrz tramwaju, odrębne przyciski, których użycie powinno sygnalizować motorniczemu zamiar wsiadania lub wysiadania osoby niepełnosprawnej
    oraz powodować, że zamknięcie drzwi będzie możliwe tylko przez motorniczego;
  7. Siła przytrzaśnięcia pasażera w drzwiach nie powinna przekraczać 150 N, po czym powinno nastąpić całkowite otwarcie drzwi; dopuszcza się chwilowe przekroczenie wielkości siły przytrzaśnięcia do wartości 300 N;
  8. Umieszczenie odwzorowującego przeszkodę sprawdzianu o przekroju 60 mm × 40 mm, krótszym bokiem w płaszczyźnie poziomej pomiędzy płatami drzwi w trakcie ich zamykania, powinno powodować otwarcie drzwi lub zadziałanie blokady
    ruszenia;
  9. Powinny być wyposażone w sygnał dźwiękowy lub dźwiękowy i świetlny, ostrzegający pasażerów o zamiarze ich zamknięcia, oraz informację dla pasażerów o zakazie wsiadania lub wysiadania po sygnale ostrzegawczym; w tramwaju wyprodukowanym po dniu 30 czerwca 2011 r. sygnał ten powinien uruchamiać się automatycznie przed zamknięciem drzwi.

Konstrukcja tramwaju powinna uniemożliwiać ruszenie z otwartymi drzwiami dla pasażerów w warunkach normalnej eksploatacji.

Okna nie powinny otwierać się na zewnątrz. Otwieranie ich powinno być możliwe tylko z wnętrza tramwaju, nie dotyczy to okien przeznaczonych jako wyjścia awaryjne. Okna czołowe przednie i tylne powinny być wykonane jako stałe, bez możliwości ich otwierania.

Więcej odpowiedzi na pytania dotyczące wyposażenia tramwajów (i trolejbusów) można znaleźć w Internetowym Systemie Aktów Prawnych – link. Zachęcamy do lektury.

blog comments powered by Disqus