Solaris Urbino 18 Hydrogen to kolejna odmiana zeroemisyjnych autobusów opartych na czwartej generacji rodziny Urbino, produkowanych w podpoznańskim Bolechowie-osiedlu. Zdobywca nagrody „Bus of The Year 2025”. Więcej »

Połowa lat 90. to okres, w którym w polskich miastach zaczęły pojawiać się pierwsze autobusy o obniżonej podłodze. Jednym z takich pojazdów był Mercedes O405N, który w przeciwieństwie do powszechnie kursujących po miastach Polski autobusów rodzimej produkcji, miał znacznie obniżone wejścia. Więcej »

W 2001 roku, na gruzach dawnego KZNS (Kujawskiego Zakładu Napraw Samochodów) w Solcu Kujawskim, powstała Fabryka Autobusów Solbus. Mały zakład, który dotychczas zajmował się remontami autobusów głównie marki Ikarus, rozpoczął produkcję autobusów na licencji czeskiego SOR-a.
Więcej »

Iveco Crossway 10,8LE to niskowejściowy model autobusu miejskiego, produkowany przez firmę Iveco Czech Republik od 2013r. Autobusy produkowane są w dawnej fabryce Karosy w mieście Vysoké Mýto. Więcej »

Solaris Urbino 12 to standardowej długości autobus produkowany przez podpoznańską firmę Solaris. Trzecią generację tego modelu zaprezentowano na targach w Hannoverze w 2004 roku. Więcej »

Solaris Alpino (Urbino 8,6) to skrócona wersja autobusu produkowanego przez podpoznańskiego producenta autobusów Solaris. Model ten został opracowany z myślą o krętych drogach i ulicach w alpejskich miasteczkach (stąd nazwa) i w miejscach, gdzie normalnej wielkości autobus miałby problemy z manewrowaniem. Więcej »

Schyłek PRL zwiastował zauważalne zmiany w wielu dziedzinach życia w kraju. Także komunikacja miejska musiała uporać się z gwałtownymi zmianami, do jakich doprowadziła transformacja ustrojowa.

Skończyły się odgórnie narzucane dostawy nowych autobusów z tzw. “centralnego rozdzielnika”, a rodzimi producenci autobusów musieli zacząć modernizować oferowane przez wiele lat, modele autobusów, by nadążyć za konkurencją zza dawnej “Żelaznej kurtyny”. Było to też istotne, by zatrzymać trend sprowadzania z zachodu używanych, często dużo droższych autobusów.

Pierwszą decyzją było zakończenie produkcji przestarzałego modelu M11 i powrót do konstrukcji PR110M, która jednak na owe czasy, nie cieszyła się najlepszą opinią, wśród przedsiębiorstw komunikacji miejskiej.
Podjęto więc decyzję o unowocześnieniu tych pojazdów. Początkowo ograniczyło się to do nowych wersji modelu PR110M z różnymi jednostkami napędowymi producentów z zachodu, czy nowej automatycznej skrzyni biegów (PR110MM).

W końcu postanowiono przearanżować konstrukcję pojazdu. Wzmocniono kratownicę, oraz zmieniono nieco wygląd zewnętrzny – powiększono nieco słupki okienne przy przednich drzwiach, zmieniono też kształt obudowy tablicy kierunkowej na przedniej ścianie. Aby dostosować konstrukcję do montowania silników różnych marek, powiększono przestrzeń silnikową, co skutkowało podwyższeniem wysokości tylnej kanapy i zmusiło do przearanżowania wyglądu tylnej ściany i wstawienia mniejszej szyby. Tak narodził się nowy model, Jelcz 120M.

Autobus ten różnił się z zewnątrz przede wszystkim ścianą przednią o nieco innym kształcie, wykonaną z tworzyw sztucznych. Ściana tylna oparta na wzorniku stosowanym w modelu PR110M, została nieco zmodyfikowana.

Nowa konstrukcja i nabyte doświadczenia z testów silników Man w modelu PR110MM, pozwoliły na wdrożenie do produkcji wersji z automatyczną skrzynią ZF, wraz z silnikiem MAN D0826 LUH, nazwanej jako 120MM/1.

W 1993r. do MPK Wrocław dostarczono 11 Jelczy 120MM/1 (9001-9011). Posiadały one windy dla niepełnosprawnych, odskokowo-odchylne drzwi kierowcy, otwarte kabiny, a także 2 miejsca wydzielone do przewozu wózków dziecięcych, jedna naprzeciwko środkowych drzwi, oraz naprzeciwko trzecich drzwi.

W roku 1994 dostarczono do MPK, kolejnych 20 egzemplarzy. Od poprzednio dostarczonych różniły się m.in. brakiem windy dla niepełnosprawnych, otwieranymi do środka drzwiami kierowcy, fabrycznie montowaną zamkniętą kabiną kierowcy. Wszystkie autobusy tego typu posiadały klasyczne kremowo-czerwone malowanie.

W 2000r., egzemplarz o nr 9003 doznał poważnych uszkodzeń w skutek wypadku z tramwajem. Wysłany więc został przez MPK Wrocław do ZNA Bralin na remont. Powrócił on z nowym zderzakiem przednim wykonanym z tworzyw sztucznych, drzwiami pomalowanymi od wewnątrz na niebiesko, żółtymi poręczami.

Trzy lata później zaczęto w MPK, modernizować i remontować Jelcze 120MM/1. Naprawa polegała głównie na odświeżeniu wnętrza, wymianie poszycie nadwozia, a w niektórych egzemplarzach (m.in. 9022) także i wymianie okien. Późniejsze modernizacje skutkowały też wymianą tylnej ściany na znaną z Jelczy L120, oraz zmianie schematu malowania na żółto-czerwone. Czerwony kolor sięgał nieco poniżej dolnej linii okien, a żółty lakier był nanoszony nieco poniżej dolnej linii okien aż nad górną linię okien. W dwóch egzemplarzach o nr 9009 i 9017, wymieniono także siedziska na półtwarde wykonane z tworzyw sztucznych (znane z wrocławskich Jelczy M121M).

Modernizacjami objęte zostały wszystkie egzemplarze, lecz tylko dwa z nich (9010 i 9022) ustrzegły się zamontowania nowej ściany tylnej z tworzyw sztucznych.

Wraz z wejściem w życie wrocławskiej karty miejskiej URBANCARD, w pojazdach zamontowano mobilne automaty biletowe.

Ostatecznie, autobusy te zostały wycofane z eksploatacji w II połowie 2014r. na skutek dostawy nowych autobusów Solaris Urbino 12.

Zdjęcia autobusów w Fotogalerii Transportnews
Zdjęcia wnętrz autobusów w Fotogalerii Transportnews

Zakres numeracyjny:

#9001-9031: 1993- MPK Wrocław;

Razem: 31 sztuk (stan na rok 2008)

Wdrożenie do produkcji w 1998 roku, modelu Jelcz M125M w historii ZS Jelcz, było przełomem; to pierwsza tego typu konstrukcja w Polsce. Model M125M Dana był bowiem w pełni niskopodłogowym autobusem miejskim o długości 12 metrów i nie bazował on na żadnym pojeździe wcześniej produkowanym. Więcej »

Mercedes Conecto LF to uboższy brat bliźniak w pełni niskopodłogowego modelu Citaro. Wprowadzony został do oferty jako propozycja autobusu nisko kosztowego, w pełni niskopodłogowego, na rynek Europy Wschodniej, zwłaszcza Turcji, oraz później też Europy Środkowej. Więcej »

W roku 2004 autobusy produkowane we Wrocławiu, jak Volvo 7000, oraz przegubowy model 7000A były już znane polskim przewoźnikom komunikacyjnym. Modele miejskie odbiegały jednak nazewnictwem od nowych modeli autobusów turystycznych bazujących na platformie TX – Volvo 9700 i Volvo 9900. Koncern Volvo w 2001r. wprowadził nową politykę nazewniczą oferowanych autobusów miejskich, podmiejskich i turystycznych, którą spełniały już prawie wszystkie pojazdy w ofercie, z wyjątkiem autobusów miejskich produkowanych we Wrocławiu. Więcej »

Lata 90 można określić jako początek rewolucji w komunikacji miejskiej. Światowe trendy zaczęły co raz śmielej zmierzać w kierunku ułatwień dla osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej mobilności. Rozwiązania te zaczęły być też wdrażane w autobusach miejskich. Więcej »