https://transportnews.eu/forum/autosan Forum Transportnews pl-PL Tue, 16 Jun 2026 06:38:34 +0000 wpForo 60 https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-sancity-18lf-lng-na-licencji-solbusa-2 Tue, 04 Aug 2020 12:35:49 +0000 Autosan Marcin_558 https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-sancity-18lf-lng-na-licencji-solbusa-2 https://transportnews.eu/forum/autosan/autobusy-elektryczne-z-sanoka Mon, 07 Oct 2019 21:15:42 +0000
:strzałka: https://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/autosan-pochwalil-sie-swoim-pierwszym-autobusem-elektrycznym-62813.html

Na razie niezbyt dużo wiadomo o tym autobusie. To może być ciekawa oferta, ale warto byłoby zajrzeć jednak głębiej w specyfikację techniczną pojazdu.

A chyba jednym z ważniejszych elementów są: zasięg pojazdu i czy można go ładować przy pomocy ładowarki kolumnowej ? Czy producent to przewidział ? A jeśli tak, to jaką końcówkę będzie miał ten pojazd. ;)

To ostatnie jest ważne, bo warszawskie MZA nieźle wdupiło w zakup swoich elektryków, tzn. kupili Solarisy - one mają te same końcówki na pantografach, zarówno III generacja jak i IV generacja, a więc większych problemów nie ma. Jednakże kupili również Ursusy, a one mają inną końcówkę. Teraz na mieście trzeba stawiać podwójne ładowarki kolumnowe, czyli dokładnie tak jak na pętli Konwiktorska ;)

Oby nie było tak, że przewoźnik kupił wcześniej elektrobusy np. od Solarisa lub Ursusa (bo jest ich też sporo), a teraz kupi kolejne elektryki od Autosana... i okaże się, że końcówki są niekompatybilne ;)

Myślę, że z czasem wiele się wyjaśni odnośnie oferty Autosana, a na razie czekamy na dalsze wieści ;)]]> Autosan J-31 https://transportnews.eu/forum/autosan/autobusy-elektryczne-z-sanoka https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-lider-9-autosan-eurolider-9-dawniej-tramp-fl Tue, 06 Mar 2012 20:26:29 +0000
Dziś około 14:10 Tramp FL widziany na najważniejszym rondzie w Bydgoszczy Rondzie Jagiellonów. Być może PKS Bydgoszcz go testuje. Niestety nie widziałem czy miał tablice kierunkowe bydgoskiego PKSu. Bo po tablicach bym rozpoznał kto go testuje. Ale obstwiam że PKS Bydgoszcz wziął go na testy.]]> Autosan Marcin_558 https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-lider-9-autosan-eurolider-9-dawniej-tramp-fl https://transportnews.eu/forum/autosan/san-h01 Wed, 11 Jan 2012 13:33:40 +0000 http://www.autosan.pl/blog/2011/12/23/prawdziwi-weterani-polskiej-motoryzacji-dotarli-do-macierzystej-fabryki-w-sanoku/]]> Autosan Wojtek-MKM https://transportnews.eu/forum/autosan/san-h01 https://transportnews.eu/forum/autosan/trolejbusy-z-sanoka Mon, 09 Jan 2012 09:59:27 +0000 Autosan Jack the Ripper https://transportnews.eu/forum/autosan/trolejbusy-z-sanoka https://transportnews.eu/forum/autosan/san-h100b Sat, 10 Dec 2011 20:37:28 +0000 Na KM-Forum nie znalazłem tematu o Sanach H100 tak więc zakładam nowy.

Olbrzymie podziękowania i wyrazy szacunku dla Jacka Kołodzieja z MPK Kraków który to wiedział gdzie ten San stał i go nam polecił.
Podziękowania dla Marcina ¯abickiego z KMKM Warszawa który także ma zasługi w ocaleniu tego pojazdu.

Produkcja Sanów H100 rozpoczęła się w 1967 r. - autobus zbudowany na podwoziu ramowym pochodzącym z samochodu ciężarowego Star 25. Był to konstrukcyjny krok wstecz w historii marki San - gdyż dotychczasowe H01, H25 i H27 były konstrukcjami samonośnymi. W modelu tym zastosowano silniki S47 (benzynowy) oraz S-530 tzw. gruźlik (popularniejszy silnik dieslowski). Do tego stosowano 5-biegową niezsynchronizowaną skrzynię biegów. W wersji miejskiej drzwi dla pasażerów sterowane były pneumatycznie - przednie z deski kierowcy a tylne przez przycisk na panelu konduktora (w późniejszym okresie po rezygnacji z konduktorów przerabiano otwieranie tych drzwi). Na ścianie czołowej umieszczono ekspozytor tablicy kierunkowej.
SAN H100 już w momencie skierowania do seryjnej produkcji był konstrukcją przestarzałą. Wóz nie był też fabrycznie zbyt dobrze zabezpieczony przed korozją, co znacznie skracało jego żywotność jednakże w porównaniu do wcześniejszych SANów H100 był trwalszy. Przegrywał konkurencję z bardziej pojemnymi i lepiej wykonanymi Jelczami 272 MEX oraz pojawiającymi się coraz to nowszymi modelami węgierskiego Ikarusa, stąd też w 1973 r. podjęto decyzję o wycofaniu z produkcji wersji miejskiej, zaś rok później zjechał z taśmy ostatni San H100 w wersji lokalnej. Łącznie wyprodukowano ponad 23 tys. sztuk Sana H100, w tym 5,8 tys. pojazdów w wersji miejskiej.
Następcą Sanów stała się marka Autosan.

Ostatnie Sany H100B zakończyły służbę w Komunikacji Miejskiej w Kaliszu w 1985r. Tam przetrwały najdłużej. Jeszcze w latach 80-tych wiele egzemplarzy było używanych przez prywatnych włascicieli oraz gminy np. do przewozów szkolnych. Dziś po Sanie H100 pozostało wspomnienie i kilka egzemplarzy. Sprawnych są tylko 4 pojazdy. W różnych stadiach odbudowy znajduje się maksymalnie 10 wozów.

W Nowym Sączu Sany H100B pojawiły się w 1967r. Prawdziwy San H100B #70 został wyprodukowany około 1968r. Na chwilę obecną nie wiadomo kiedy został złomowany. GSMK od dawna szukało wraku zdatnego do odbudowy Sana H100B jednak dzięki informacjom od Pana Jacka Kołodzieja sprawy nabrały tempa. Operacja pozyskania wraku otrzymała kryptonim "Lajkonik" z racji lokalizacji blisko Krakowa i była podzielona na cztery części - czas nieco to zweryfikował. Pierwsza część to dotarcie do wraku, oglądnięcie go i zrobienie zdjęć kratownicy w celu sprawdzenia jak wygląda sytuacja. Ta część operacji odbyła się 22.10.2011r. i miała kryptonim "Lajkonik - pierwszy kontakt". Drugi etap o nazwie "Lajkonik - przejęcie" to podpisanie umowy zakupu pojazdu - ta część była najprostsza i odbyła się 5.11.2011r. Trzeci etap to "Lajkonik - prepare (przygotowanie)" odbył się 26.11.2011r. i polegał na zabezpieczeniu pojazdu do transportu na lawecie. Ostatni, najtrudniejszy czwarty etap operacji o nazwie "Lajkonik - coming home (wracam do domu)" miał odbyć się 7.12.2011r. jednakże z przyczyn technicznych (awaria lawety) pojazd tylko został wyciągnięty z ziemi i podciągnięty do ulicy. Zapakowanie przesyłeczki na lawetę, zdjęcie jej w Nowym Sączu i schowanie w garażu nastąpić musiało później - 8.12.2011r. nasz wrak dotarł do Sącza.
Historia samego autobusu jest ciekawa - służył do roku 1979 w Instytucie Fizyki Jądrowej w Krakowie jako pojazd socjalny. Potem z powodu awarii silnika został wycofany - pudło kupiła osoba prywatna. Wóz miał stać się szatną na boisku w podkrakowskiej wsi Staniątki, skończył jednak jako altanka budowlana. Sądząc po szeregu detali i napisach na boku pojazdu prawdopodobnie jest to przebudowany egzemplarz miejski na wersję lokalną. O tym świadczą fotele z autobusu Autosan H9 (czyli nowszy model niż te które montowano w Sanach H100), zmienione obicia ścian bocznych i sufitu oraz układ poręczy. Na tyle pojazdu znajduje się numer taborowy #184 - ciekawe jakie MPK miało takie numery. Przypuszczalny rok produkcji autobusu to 1969 (wyczytane z oznaczeń szyb).
Trwa kompletowanie części by umożliwić odbudowę pojazdu w wersji miejskiej.
Mechanicznie pojazd nie ma tylko silnika i chłodnicy. Skrzynia biegów przeleżała 30 lat w piwnicy i raczej nic jej nie dolega, w pojeździe leżą oba wały napędowe - specyficzne rozwiązanie bo skrzynia znajdowała się po środku wozu - tak więc był wał napędowy pomiędzy silnikiem a skrzynią i pomiędzy skrzynią a dyferencjałem. Wbrew pozorom są to wyjątkowo cenne elementy bo ich zdobycie graniczy z cudem. Układ kierowniczy działa i jest kompletny a co zaskoczyło wszystkoch mimo braku wspomagania chodzi bardzo płynnie i lekko - a stał 30 lat! Ostatnia ciekawostka - 3 koła zostały napompowane przez nas 2 tygodnie temu i dzis jeszcze miały powietrze! Trzydziestoletnie opony i dętki!

Tak wyglądał prawdziwy #70:


Tak nasz wóz 7.12.2011r.:










Autobus jest w nie najgorszym stanie choć roboty będzie dużo. Odbudowa rozpocznie się za jakieś 3-4 lata. W tym czasie musimy zgromadzić brakujące części.

Potrzebne są:
- siedzenia (identyczne jak w Jelczach ogórkach 043 i przyczepkach do ogórków oraz w Autosanach H9-03) - niestety cały komplet - mogą być podwójne (przerobi się na pojedyncze - w zasadzie starczą stelaże)
- siedzenie kierowcy
- łączniki poręczy
- elementy deski kierowcy (mile widziane przełączniki, wskaźniki itp)
- znaczki i emblematy ozdobne (tylny napis San, wszystkie napisy z atrapy przedniej i listwa ozobna która na niej była)
- listwy zewnętrzne (zwłaszcza dolne ale żadną nie pogardzimy)
- uchwyty (do otwierania klap - 4 sztuki trzeba)
- okno boczne przednie prawe (inne na zapas też chętnie)
- klapa tylna (może być w stanie rozkładu - potrzebna na wzór)
- zderzak przedni

Dodatkowo szukamy zdjeć wnętrz Sanów w wersji miejskiej - oczywiście nie takich ogólnodstępnych z sieci czy z autobusu KMKM Warszawa.

Jakby ktoś też wiedział coś o jakiś wrakach Sanów także prosimy o info - może być na PW. Zawsze może uda się wymontować jakieś cenne elementy.]]> Autosan zanzar https://transportnews.eu/forum/autosan/san-h100b https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-osprey Mon, 24 Jan 2011 14:30:02 +0000 Autosan Wojtek-MKM https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-osprey https://transportnews.eu/forum/autosan/zapomniana-historia-san-h25-i-san-h27 Mon, 27 Dec 2010 20:40:32 +0000
Do napisania tej historii skłoniły mnie problemy oznaczania pojazdów choćby na phototrans.eu. Wielu ludzi uważa, że San H25 od Sana H27 różnił się tylko silnikiem. Choć historia tych wozów jest zagmatfana, mglista i niejasna w paru momentach to raczej nie jest to cała prawda.

Artykuł będzie ilustrowany wieloma zdjęciami - główne ze strony już tu wspomnianej - phototrans.eu - wiadomo, że obrazek jest linkiem prowadzącym do zdjęcia które jest opisane autorem i szczegółowo - z tego względu nie będę tutaj podpisywał autorów tylko detale pojazdów na które należy zwrócić uwagę. Dodatkowo znajdzie się tu parę schematów - ale, że jestem ich autorem no to problemu z ich umieszczenia tu nie widzę :)

Aby opisać Sany H25 i H27 trzeba cofnąć się parę lat jeszcze do tyłu i zacząć od pierwszego Sana - H01.
W 1952 r. konstruktorzy z Sanoka rozpoczęli prace nad projektem nowego autobusu. Początkowo korzystano z podzespołów (głównie podwozia) montowanych w Starze 52 choć pomysł sanockich inżynierów był znacznie bardziej ambitny i obejmował plan stworzenia konstrukcji samonośnej, która wówczas w skali światowej była nowością. Trzy lata później w Sanockiej Fabryce Wagonów wyprodukowano pierwszy prototypowy egzemplarz nowego pojazdu. Należy tutaj zaznaczyć znaczny wpływ wyglądu i rozwiązań technicznych autobusu Chausson AH48 do którego San H01 jest podobny. Dopiero w 1958 r. publicznie zaprezentowano pierwszego Sana H01.

Do produkcji jednocześnie wprowadzono dwie wersje autobusu. Jedną z nich oznaczono jako San H01A i była to wersja międzymiastowa, drugą zaś jako San H01B i był to autobus miejski. Różnic technicznych między obydwoma wersjami praktycznie nie było - tylko drzwi, bagażnik i układ siedzeń. Z przodu i tyłu zastosowano szybę dzieloną na trzy części - było to spowodowane brakiem możliwości produkcyjnych szyb giętych. W latach 1958-1961 wyprodukowano niemal 4500 sztuk Sanów H01.

Schemat Sana H01 (obie wersje):
Podmiejska PKS


Miejska


Tutaj na zdjęciu znajduje się jedyny obecnie zachowany egzemplarz:
http://www.phototrans.eu/images/photos/small/1/270205.jpg
Jest on przebudowany z wersji A na wersję B. W tej chwili w Sanoku trwa podobno odbudowa Sana H01A.

Cóż można powiedzieć więcej - autobusy H01 różniły się detalami. Widać, że posiadają różne zderzaki, czasem minimalnie różnią się drzwi - to pewne ewolucje zachodzące w trakcie produkcji. Trudno dziś osądzić który detal świadczy o tym czy wóz jest z początku produkcji a który z końca - z powodu braków zachowanych pojazdów prawdopodobnie odpowiedzi na to nie uda się już poznać.

Poważne niedoskonałości Sana H01, które stopniowo wychodziły na jaw w trakcie jego eksploatacji w komunikacji masowej, postanowiono wyeliminować w projekcie nowego modelu autobusu Sanockiej Fabryki Autobusów. W ten sposób zaprojektowano i wprowadzono do seryjnej produkcji Sana H25. Autobus ten zaprezentowano na targach w Poznaniu w 1961 r. - i tu powstał pierwszy problem. Ten San H25 posiadał nieco rozwiązań które weszły do produkcji dopiero w Sanach H27 co z punktu upływu czasu namieszało nieco w tym jak rozróżnić oba pojazdy.

Ogólnie poza zmianami mechanicznymi w Sanach H25 unowocześnione zostało poszycie zewnętrzne aby było bardziej odporne na korozję - przynajmniej wg producenta. W wyglądzie zewnętrznym w Sanie H25 zaszły spore zmiany. Przede wszystkim z przodu pojawiły się dwie gięte szyby dzięki czemu kierowca pojazdu zyskał lepszą widoczność (z tyłu jednak nadal montowano trzy zwykłe szyby). Reflektory wmontowano w specjalne wypukłe otwory podobnie jak później uczyniono to w Jelczu 272 MEX. Zastosowano także dużo większy wlot powietrza w kształcie zbliżonym do kwadratu. Autobusy te napędzał tylko i wyłącznie silnik benzynowy. Do roku 1964 wyprodukowano ponad 1200 sztuk tych Sanów.

Schemat Sana H25 (obie wersje):
Podmiejska PKS


Miejska


Tak wyglądał na początku produkcji San H25:
http://www.phototrans.eu/images/photos/small/29/182833.jpg

W 1964 r. do produkcji trafił nowy San H27. W nowym wozie zastosowano przede wszystkim nowy, dieselowski silnik S-53. Autobus przeszedł szereg modernizacji, których celem była poprawa komfortu i bezpieczeństwa podróżowania nim. W tym celu przede wszystkim poprawiono efektywność przewietrzania wnętrza pojazdu poprzez zastosowanie nowych, większych wywietrzników dachowych oraz przesuwnych szyb w oknach bocznych, a także zastosowano nową koncepcję wyjścia bezpieczeństwa, którego wykorzystanie nie wymagało już tłuczenia szyby. Nie zapomniano również o estetyce pojazdu, montując także z tyłu dwuczęściową szybę giętą podobnie jak z przodu autobusu. Nie poprawiło to jednak podstawowej wady pojazdu - czyli odporności na korozję. Z danych ogólnych wynika, że San H27 powstał w liczbie ponad 11000 egzemplarzy.

W 1967r. do produkcji wszedł San H100 - oparty na ramie. Ale to już inna historia.

Schemat Sana H27 (obie wersje):
Podmiejska PKS


Miejska


Tak wyglądał pod koniec produkcji San H27:
http://www.phototrans.eu/images/photos/small/40/388786.jpg

Teraz gdy przyglądniemy się schematom sporzadzonym na podstawie zdjęć zauważymy pewnie drobne acz istotne różnice - Sany H25 miały dodatkowe światła pod przednim zderzakiem w obudowach - Sany H27 podwieszone, Sany H25 miały stary system otwierania okien (uchylne) taki sam jak w H01 a H27 miały okna montowane w uszczelkach z częścią przesuwną u góry. Kwestią dyskusyjną pozostaje tył pojazdów - prawdopodobnie już pod koniec produkcji H25 cena wytworzenia szyb giętych spadła na tyle, że możliwy był ich montarz także z tyłu pojazdu. Klapy dachowe (wywietrzniki) sugerują już model H27, okragłe nadkola pojawiły się jednak pod koniec produkcji H27 czyli wczesne egzemplarze miały nadkola starego typu.

Wracając do zasadniczego problemu takie jak tu opisy znajdziemy zarówno w starych czasopismach jak i na stronach www. No i wszystko niby jest jasne, wszystko niby jest proste i tutaj powstaje prawdziwy problem bo istnieje takie zdjęcie:
http://www.phototrans.eu/images/photos/small/44/206032.jpg
Wóz ma znaczek Sana H27 a wszystkie jego cechy wskazują na Sana H25. Czyżby różnice między ostatnimi Sanami H25 a pierwszymi H27 nie istniały? Czy jest to tylko jakiś "wiejski tuning" polegający na zamianie znaczka?

Gdy przyglądniemy się dokładnie starym zdjęciom istnieją jeszcze dwa całkowicie zaprzeczające ewolucji Sana.

Pierwsze z nich:
http://www.phototrans.eu/images/photos/small/32/388778.jpg
Podobno na nim jest San H01. No i teraz niech ktoś mi wyjaśni skąd się wzięły wywietrzniki dachowe jakie do produkcji trafiły dopiero w modelu H27 ? Widać zresztą, że egzemplarz stojący za nim nie ma ich!

Drugie zdjęcie:

Fragment pocztówki - Rynek w Krośnie.
Ten czerwony bezsprzecznie to San H27B ale interesujący jest ten San stojący z tyłu. Pierwszy z nich (widoczny w całości) to na 100% H01A ale co to jest to drugie? Szyby składają się z trzech części (a więc tylko San H01) ale za to dół jest "nowy" pochodzący z Sana H25 lub H27.

Trudno powiedzieć o czym świadczą te dwa zdjęcia - czyżby podczas Napraw Głównych pojazdy niekiedy dość znacznie modernizowano? Czy są to jakieś pojazdy po naprawach powypadkowych (dość mało prawdopodobne bo zdjęć jest bardzo mało i od razu trafiły się egzemplarze "dziwne")? Jak wytłumaczyć te zjawiska pośród ewolucji Sana?

Tak czy siak różnice pomiędzy modelami H25 a H27 i nawet H01 zasłania mgiełka tajemnicy. Sany są chyba najbardziej zawiłą zagadką w historii Polskiej motoryzacji - tej dużego kalibru (no dobra - może autobus Bałtyk jest większą zagadką). Jak to się stało, że spośród ponad 11tys. wyprodukowanych egzemplarzy Sana H27 nie dotrwał do naszych czasów nawet jakiś wrak takiego pojazdu? Czy na pewno H25 różnił się od H27 tylko silnikiem? Jeśli tak to z jakiego powodu parę lat później San H100 był oznaczany tak - H100 - silnik dieslowski, H100.1 - silnik benzynowy a nie dawano nowego numeru podtypu?

Jeśli ktokolwiek wie coś więcej o tych autobusach, jeśli może rzucić choć trochę światła na tą historię to zapraszam do dyskusji.]]> Autosan zanzar https://transportnews.eu/forum/autosan/zapomniana-historia-san-h25-i-san-h27 https://transportnews.eu/forum/autosan/a12-12c-eurolider-12 Wed, 03 Feb 2010 17:24:27 +0000 Fota: http://www.phototrans.eu/14,358012,0,Autosan_A1212C_R0_640B.html]]> Autosan Domiz09 https://transportnews.eu/forum/autosan/a12-12c-eurolider-12 https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-a1112t-ramzes Sun, 13 Sep 2009 12:15:38 +0000
Firmy posiadające Autosana Ramzesa: PKS Puławy, PKS Suwałki, PKS Krosno, Veolia Bieszczady Sanok, PKS Poznań, Veolia Podkarpacie, MON itd.]]> Autosan Anonimowo https://transportnews.eu/forum/autosan/autosan-a1112t-ramzes